GitHub Actions ile CI/CD Pipeline: Adım Adım Rehber

GitHub Actions, yazılım geliştirme süreçlerinizi doğrudan GitHub repository'niz içinde otomatikleştirmenizi sağlar. Bu rehberde sıfırdan production-ready bir CI/CD pipeline kurulumunu adım adım ele alıyoruz.

GitHub Actions Nedir?

GitHub Actions, event-driven bir otomasyon platformudur. Push, pull request, schedule gibi olaylara tepki veren workflow dosyaları ile CI/CD süreçlerinizi yönetirsiniz. Jenkins veya GitLab CI'a kıyasla en büyük avantajı: altyapı yönetimi gerektirmez ve GitHub ekosistemiyle native entegre çalışır.

Temel Kavramlar

Bir GitHub Actions pipeline'ı şu bileşenlerden oluşur:

• Workflow: .github/workflows/ dizinindeki YAML dosyaları
• Job: Workflow içindeki paralel veya sıralı iş birimleri
• Step: Job içindeki her bir komut veya action
• Action: Yeniden kullanılabilir otomasyon birimleri
• Runner: Workflow'un çalıştığı makine (GitHub-hosted veya self-hosted)

İlk Workflow Dosyanızı Oluşturun

Basit bir Node.js projesi için CI workflow'u oluşturalım.

# .github/workflows/ci.yml
name: CI Pipeline

on:
  push:
    branches: [main, develop]
  pull_request:
    branches: [main]

jobs:
  test:
    runs-on: ubuntu-latest

    steps:
      - name: Checkout code
        uses: actions/checkout@v4

      - name: Setup Node.js
        uses: actions/setup-node@v4
        with:
          node-version: "20"
          cache: "npm"

      - name: Install dependencies
        run: npm ci

      - name: Run linter
        run: npm run lint

      - name: Run tests
        run: npm test

      - name: Build
        run: npm run build

Bu workflow her push ve pull request'te otomatik olarak test ve build süreçlerini çalıştırır.

Matrix Build ile Çoklu Ortam Testi

Uygulamanızı birden fazla Node.js versiyonu ve işletim sisteminde test etmek için matrix strategy kullanın.

jobs:
  test:
    runs-on: ${{ matrix.os }}
    strategy:
      matrix:
        os: [ubuntu-latest, macos-latest]
        node-version: [18, 20, 22]
      fail-fast: false

    steps:
      - uses: actions/checkout@v4

      - name: Setup Node.js ${{ matrix.node-version }}
        uses: actions/setup-node@v4
        with:
          node-version: ${{ matrix.node-version }}

      - run: npm ci
      - run: npm test

fail-fast: false ile bir kombinasyon başarısız olsa bile diğer testler çalışmaya devam eder. Bu sayede tüm uyumsuzlukları tek seferde görebilirsiniz.

Secret Yönetimi

API key, token ve şifre gibi hassas bilgileri GitHub Secrets ile güvenli şekilde saklayın.

jobs:
  deploy:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4

      - name: Deploy to production
        env:
          AWS_ACCESS_KEY_ID: ${{ secrets.AWS_ACCESS_KEY_ID }}
          AWS_SECRET_ACCESS_KEY: ${{ secrets.AWS_SECRET_ACCESS_KEY }}
          DEPLOY_TOKEN: ${{ secrets.DEPLOY_TOKEN }}
        run: |
          aws s3 sync ./dist s3://my-bucket --delete

Secret Yönetimi Best Practice'leri

• Repository seviyesinde secret tanımlayın: Settings > Secrets and variables > Actions
• Environment secret'ları ile ortam bazlı izolasyon sağlayın (staging, production)
• GITHUB_TOKEN otomatik olarak sağlanır, ekstra secret oluşturmanıza gerek yoktur
• Secret'ları log'lara yazdırmamaya dikkat edin; GitHub otomatik maskeleme yapar

Docker Image Build ve Push

Container tabanlı deployment için Docker image build ve registry push workflow'u:

name: Docker Build & Push

on:
  push:
    tags: ["v*"]

jobs:
  docker:
    runs-on: ubuntu-latest
    permissions:
      contents: read
      packages: write

    steps:
      - uses: actions/checkout@v4

      - name: Login to GitHub Container Registry
        uses: docker/login-action@v3
        with:
          registry: ghcr.io
          username: ${{ github.actor }}
          password: ${{ secrets.GITHUB_TOKEN }}

      - name: Extract metadata
        id: meta
        uses: docker/metadata-action@v5
        with:
          images: ghcr.io/${{ github.repository }}
          tags: |
            type=semver,pattern={{version}}
            type=semver,pattern={{major}}.{{minor}}
            type=sha

      - name: Build and push
        uses: docker/build-push-action@v5
        with:
          context: .
          push: true
          tags: ${{ steps.meta.outputs.tags }}
          cache-from: type=gha
          cache-to: type=gha,mode=max

cache-from ve cache-to parametreleri GitHub Actions cache'ini kullanarak build sürelerini önemli ölçüde kısaltır.

Deployment Stratejileri

Environment ve Approval Gates

Production deployment için onay mekanizması ekleyin:

jobs:
  deploy-staging:
    runs-on: ubuntu-latest
    environment: staging
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4
      - run: ./deploy.sh staging

  deploy-production:
    needs: deploy-staging
    runs-on: ubuntu-latest
    environment:
      name: production
      url: https://myapp.com
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4
      - run: ./deploy.sh production

GitHub'da Environment protection rules tanımlayarak production deployment öncesinde manuel onay zorunluluğu ekleyebilirsiniz.

Kubernetes Deployment

  deploy-k8s:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4

      - name: Set up kubectl
        uses: azure/setup-kubectl@v3

      - name: Configure kubeconfig
        run: |
          echo "${{ secrets.KUBECONFIG }}" | base64 -d > $HOME/.kube/config

      - name: Deploy to cluster
        run: |
          kubectl set image deployment/myapp \
            myapp=ghcr.io/${{ github.repository }}:${{ github.sha }}
          kubectl rollout status deployment/myapp --timeout=300s

Caching ile Pipeline Hızlandırma

Dependency cache kullanarak pipeline sürelerini yarıya indirebilirsiniz.

      - name: Cache dependencies
        uses: actions/cache@v4
        with:
          path: |
            ~/.npm
            node_modules
          key: ${{ runner.os }}-node-${{ hashFiles('**/package-lock.json') }}
          restore-keys: |
            ${{ runner.os }}-node-

Reusable Workflows

Tekrar eden pipeline tanımlarını reusable workflow olarak merkezileştirin:

# .github/workflows/reusable-test.yml
name: Reusable Test Workflow

on:
  workflow_call:
    inputs:
      node-version:
        required: true
        type: string

jobs:
  test:
    runs-on: ubuntu-latest
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4
      - uses: actions/setup-node@v4
        with:
          node-version: ${{ inputs.node-version }}
      - run: npm ci && npm test

# .github/workflows/ci.yml - Ana workflow'dan çağırma
jobs:
  call-tests:
    uses: ./.github/workflows/reusable-test.yml
    with:
      node-version: "20"

Self-Hosted Runner Kurulumu

GitHub-hosted runner'lar yetmediğinde kendi runner'ınızı ekleyin:

# Runner kurulumu
mkdir actions-runner && cd actions-runner
curl -o actions-runner-linux-x64.tar.gz -L \
  https://github.com/actions/runner/releases/download/v2.319.0/actions-runner-linux-x64-2.319.0.tar.gz
tar xzf actions-runner-linux-x64.tar.gz

# Konfigürasyon
./config.sh --url https://github.com/OWNER/REPO --token YOUR_TOKEN

# Servis olarak çalıştırma
sudo ./svc.sh install
sudo ./svc.sh start

# Self-hosted runner kullanımı
jobs:
  build:
    runs-on: self-hosted
    steps:
      - uses: actions/checkout@v4
      - run: make build

Pipeline Optimizasyon İpuçları

1. Concurrency kontrolü: Aynı branch için çalışan eski workflow'ları iptal edin
2. Path filter: Sadece ilgili dosyalar değiştiğinde çalıştırın
3. Job dependency: needs ile sıralı çalışma zorunluluğu tanımlayın

concurrency:
  group: ${{ github.workflow }}-${{ github.ref }}
  cancel-in-progress: true

on:
  push:
    paths:
      - "src/**"
      - "package.json"
      - ".github/workflows/**"

Sonuç

GitHub Actions, CI/CD pipeline'larınızı kod olarak yönetmenin en pratik yollarından biri. Matrix build, caching, reusable workflow ve environment protection gibi özellikler ile production-grade pipeline'lar oluşturabilirsiniz. Pipeline optimizasyonu hakkında daha fazla ipucu için CI/CD pipeline optimizasyonu yazımıza göz atın. GitOps yaklaşımıyla deployment süreçlerinizi ilerletmek istiyorsanız GitOps nedir ve nasıl uygulanır rehberimizi inceleyebilirsiniz.